Hiệu ứng Pygmalion là gì? Ứng dụng Pygmalion trong quản lý và dạy học

Cùng mình tìm hiểu về hiệu ứng Pygmalion là gì, lịch sử, cách thức hoạt động và cách ứng dụng nó trong thực tiễn, động viên nhân viên, dạy học,…như thế nào nhé!

Hiệu ứng Pygmalion là gì?

Hiệu ứng Pygmalion là hiện tượng nói về hiệu suất của một cá nhân bị ảnh hưởng bởi kỳ vọng của người khác.

Nói cách khác, kỳ vọng cao hơn dẫn đến hiệu suất cao hơn và ngược lại. Tuy nhiên, hiệu ứng Pygmalion đặc biệt đề cập đến việc: Khi chúng ta mong đợi ở người khác sẽ dẫn đến những ảnh hưởng trong hành vi của chúng ta đối với họ như thế nào?

Hiệu ứng Pygmalion là gì? Khái niệm, ví dụ và ứng dụng
Hiệu ứng Pygmalion là gì? Khái niệm, ví dụ và ứng dụng

Ví dụ, giáo viên của trường, bà Dolety, kỳ vọng học sinh của mình là Toby sẽ làm tốt trong các kỳ thi. Theo đó, cô ấy có thể dành nhiều thời gian hơn với Toby để giải thích một chủ đề, hay các bài tập,…

Như vậy, kỳ vọng của chúng ta có thể ảnh hưởng đến cách chúng ta đối xử với mọi người, và điều này có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của chính họ về bản thân.

Kỳ vọng thấp có thể có nghĩa là chúng ta đối xử với người đó khác hơn những người còn lại và theo chiều hướng tiêu cực.

Lúc này, kỳ vọng thấp tạo ra hiệu suất thấp. Trong khi kỳ vọng cao tạo ra một môi trường tích cực và khuyến khích để tạo ra hiệu suất cao.

Khóa học Kiểm soát tâm lý với Thiền

Hiệu ứng Pygmalion có đúng không?

Đã có nhiều nghiên cứu khác tiếp nối từ Rosenthal’s vào năm 1964, với phần lớn kết luận về sự tồn tại của nó. Cơ sở của điều đó là tâm lý và sự tự mãn. Một khi chúng ta có những kỳ vọng nhất định về ai đó, chúng ta có xu hướng củng cố những kỳ vọng này bằng hành động của mình, dù là ý thức hay chủ quan.

Vì sao hiệu ứng Pygmalion lại quan trọng?

Hiệu ứng Pygmalion rất quan trọng vì nó có thể ảnh hưởng đến hành động của chúng ta và tạo ra một chu kỳ tự hoàn thành. Để tận dụng tối đa lợi ích của những người khác, dù là nhân viên, đồng nghiệp hay người khác, điều quan trọng là phải hiểu niềm tin của chúng ta có thể ảnh hưởng như thế nào đến hành động của chúng ta.

Bằng cách hiểu như vậy, chúng ta có thể tìm cách phát triển những người mà chúng ta có thể có kỳ vọng thấp hơn là ngăn cản họ phát triển.

Tham khảo: 16+ cuốn sách tâm lý học bạn nhất định phải đọc!

Lịch sử của Hiệu ứng Pygmalion

Hiệu ứng Pygmalion được Robert Rosenthal phát hiện trong nghiên cứu của ông năm 1964. Nó được biết đến với tên gọi khác là Hiệu ứng Rosenthal, nhưng Rosenthal đã đặt tên cho khám phá này theo tên của tác phẩm điêu khắc thần thoại Hy Lạp là Pygmalion.

Theo thần thoại Hy Lạp, nhà điêu khắc đã yêu bức tượng ngà voi của một người phụ nữ do ông làm ra, và các vị thần đã mang nàng đến để ông kết hôn. Những kỳ vọng của ông đã giúp bức tượng trở nên sống động, phù hợp với hiệu ứng Pygmalion.

Kỳ vọng của chúng ta có sức mạnh thay đổi thực tế!

Thử nghiệm Hiệu ứng Pygmalion

Năm 1964, Robert Rosenthal đưa ra giả thuyết rằng thực tế có thể bị ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực bởi những kỳ vọng của chúng ta về người khác.

Rosenthal lập luận rằng những kỳ vọng như vậy có thể tạo ra những lời tiên tri tự hoàn thành mà theo đó những kỳ vọng tiêu cực dẫn đến hiệu suất tiêu cực và ngược lại.

Rosenthal đã tiến hành thí nghiệm của mình tại một trường tiểu học ở California. Mỗi học sinh tham gia một bài kiểm tra được thiết kế như một bài kiểm tra IQ thử nghiệm. Sau kỳ thi, điểm số không được tiết lộ cho các giáo viên, nhưng họ đã được biết tên của những đứa trẻ được cho là ‘trí tuệ bùng nổ’.

Hiệu ứng Pygmalion trong dạy học: Kỳ vọng của giáo viên sẽ ảnh hưởng đến kết quả của học sinh
Hiệu ứng Pygmalion trong dạy học: Kỳ vọng của giáo viên sẽ ảnh hưởng đến kết quả của học sinh

Sau khi năm học trôi qua, các em được yêu cầu làm bài kiểm tra lại. Tất cả học sinh đều đạt điểm cao hơn, nhưng những em đạt điểm số cao ở cuộc thử nghiệm trước đã có nhiều nhiều tiến bộ nhất.

Nghiên cứu kết luận rằng kỳ vọng là một yếu tố đóng góp vào kết quả của học sinh, đặc biệt là trẻ nhỏ nhất. Rosenthal tin rằng ngay cả những yếu tố tinh tế như tâm trạng hoặc thái độ của giáo viên cũng có thể ảnh hưởng đến học sinh.

Hơn nữa, giáo viên có xu hướng chú ý nhiều hơn đến những học sinh thông minh, chúng thường được đối xử khác biệt, một cách tế nhị. Điều này xảy ra thông qua các yếu tố như học sinh này sẽ được ưu ái, chú ý nhiều hơn và quan tâm hơn.

Rosenthal sau đó đã tóm tắt hiệu ứng Pygmalion là “hiện tượng mà sự mong đợi của một người đối với hành vi của người khác trở thành một lời tiên tri tự hoàn thành”.

Cách hoạt động của Hiệu ứng Pygmalion

Theo Rosenthal, hiệu ứng Pygmalion hoạt động như một lời tiên tri tự hoàn thành. Điều này có thể được thấy để làm việc theo kiểu vòng tròn:

  1. Niềm tin và kỳ vọng của mọi người ảnh hưởng đến hành động của họ đối với người khác.
  2. Những hành động đó ảnh hưởng đến niềm tin và kỳ vọng mà người khác cho là đúng về mình.
  3. Những niềm tin đó sau đó tác động đến kết quả hoạt động của những người khác.
  4. Niềm tin và kỳ vọng ban đầu của người khác được kiểm chứng.
Cách hoạt động của Hiệu ứng Pygmalion
Cách hoạt động của Hiệu ứng Pygmalion

Ví dụ về Hiệu ứng Pygmalion

Hiệu ứng Pygmalion bắt nguồn từ câu chuyện về Pygmalion. Trong vở kịch Hy Lạp ‘Pygmalion’, anh ấy đã làm một bức tượng về người phụ nữ lý tưởng của mình. Niềm tin của anh ấy thực đến nỗi khi anh ấy hôn cô ấy, người ta nói rằng cô ấy đã sống lại và họ đã sống bên nhau cho đến cuối đời.

Một ví dụ thực tế khác có thể được nhìn thấy trong bóng chày. Ví dụ, huấn luyện viên của một đội bóng chày là Tim. Anh tuyển dụng hai cầu thủ mới, Ryan và Sam.

Ryan trông giống như một trong những thần tượng bóng chày của huấn luyện viên từ những năm 80 trở lại đây. Vì vậy, Tim đặt nhiều kỳ vọng vào anh ấy.

Ngược lại, Sam là một chàng trai gầy gò, trông không có vẻ gì là anh ta có thể ghi được nhiều lần chạy. Nên Tim đã có kỳ vọng thấp về anh ấy.

Nhiều tuần trôi qua, Tim đang dành nhiều thời gian hơn để thử và giúp Ryan về kỹ thuật của anh ấy trong khi Sam ngồi một góc. Ryan liên tục được khen ngợi, trong khi Sam bị phớt lờ. Có vẻ như Ryan là “cậu bé vàng”.

Khi mùa giải bắt đầu, tràn đầy sự tự tin và được hướng dẫn, Ryan thực hiện trận đấu đầu tiên trên sân nhà và giành chiến thắng cho đội. Ngược lại, Sam, người đầy sợ hãi và thiếu tự tin đã thẳng tay loại bỏ.

Đọc bài: Tâm lý học nhận thức

Cách sử dụng Hiệu ứng Pygmalion

Hiệu ứng Pygmalion vượt ra ngoài khung cảnh lớp học truyền thống. Nó cũng trải dài đến thế giới kinh doanh và các môi trường lãnh đạo khác. Chính vì lý do này mà hiệu ứng Pygmalion là một phần quan trọng của thiết lập kinh doanh và tận dụng tối đa nhân viên cũng như sinh viên.

1. Nhận thức về kỳ vọng

Hiệu ứng Pygmalion là nơi mà kỳ vọng của chúng ta về người khác ảnh hưởng đến hành vi của chúng ta đối với họ. Nếu lần đầu tiên chúng ta thừa nhận sự tồn tại của nó, chúng ta có thể điều chỉnh suy nghĩ và hành động của mình.

Điều quan trọng là càn nhận ra khi chúng và chủ động tránh những hành động tiêu cực. Ví dụ, thay vì phát hiện ra điểm yếu của con người, chúng ta có thể nhìn vào mặt tích cực và tiềm năng của họ.

Chúng ta có thể nhận thức được khi nào những kỳ vọng của chúng ta dẫn đến những hành động tiêu cực. Ví dụ, chúng ta có thể hét vào mặt ai đó mà chúng ta có thể có kỳ vọng thấp. Trong những ví dụ như vậy, điều quan trọng là phải thừa nhận điều đó và cố gắng ngăn chặn sự tái diễn.

2. Xác định những đặc điểm tích cực

Đôi khi chúng ta có thể có kỳ vọng thấp đối với người khác và không có cách nào để giải quyết vấn đề đó.

Cho dù đó là đồng nghiệp, bạn bè hay người khác. Họ có vẻ hoàn toàn không đủ năng lực. Chính vì lý do đó mà chúng ta có thể khó mong đợi nhiều từ họ, điều này có thể ảnh hưởng đến hành động của chúng ta.

Nếu chúng ta có thể phát hiện ra một số đặc điểm tích cực của họ, chúng ta có thể nâng cao kỳ vọng. Lúc này, những kỳ vọng tích cực của chúng ta sẽ thúc đẩy họ đạt được những kết quả đáng khen ngợi.

Từ những cầu thủ bóng đá nổi tiếng đến bóng chày, đến diễn viên, đã có hàng nghìn người vượt quá mong đợi. Do đó, điều quan trọng là chúng ta phải xác định những thiếu sót mà chúng ta có thể bỏ qua.

Hiệu ứng Pygmalion trong quản lý nhân sự: Hãy tìm ra ưu điểm của nhân viên, kỳ vọng tích cực và trao quyền
Hiệu ứng Pygmalion trong quản lý nhân sự: Hãy tìm ra ưu điểm của nhân viên, kỳ vọng tích cực và trao quyền

3. Tạo thách thức

Khi chúng ta đạt được một mục tiêu, chúng ta cảm thấy thành công. Nhân viên có thể phát triển nếu bạn cho họ cảm giác được trao quyền để đạt được các mục tiêu đầy tham vọng. Nếu họ được thử thách, họ không chỉ có thể vượt quá mong đợi của bạn mà còn của chính họ.

Nếu chúng ta đặt ra những nhiệm vụ mà chúng ta tin rằng có thể vượt quá mong đợi của chúng ta và khuyến khích họ làm được, họ sẽ dốc hết sức vào nó. Khi được kỳ vọng cao, chúng ta thường làm tất cả những gì có thể để hoàn thành chúng.

4. Ngôn ngữ tích cực

Dù bạn có tin ai đó có khả năng hay không thì việc coi thường họ sẽ không giúp ích được gì. Nói những điều như “Tôi không chắc bạn có thể làm được điều này” hoặc “Bạn có chắc là làm được không”, có thể bị coi là tiêu cực. Những cụm từ như vậy nhấn mạnh sự thiếu tin tưởng và kỳ vọng thấp.

Bằng cách khen ngợi người khác và xác định những điểm mạnh mà họ đã thể hiện, chúng ta có thể tạo ra những kỳ vọng tích cực cho họ. Đổi lại, điều này có thể ảnh hưởng đến hành động của chính chúng ta.

Khi chúng tôi tập trung vào những điểm tích cực của họ, nó cũng tạo ra mức độ kỳ vọng cao hơn. Sau đó, điều này có thể biến thành một lời tiên tri tích cực về bản thân.

Tổng hợp khoá học Online miễn phí!

5. Cung cấp phản hồi

Cho dù đó là sinh viên, nhân viên hay người khác, điều quan trọng là phải cung cấp phản hồi cho họ để họ cải thiện.

Bạn có thể góp ý, tư vấn hay gì đó, nhưng hãy để họ thử. Thay vì để những kỳ vọng tiêu cực của chúng ta trở thành hiện thực, hãy cho người đó cơ hội để cải thiện, phát triển và chứng minh bạn sai.

Một số ví dụ có thể bao gồm, đánh giá hoặc đào tạo của nhân viên, hoặc phản hồi trực tiếp.

Hiệu ứng Pygmalion trong dạy học là gì?

Trong giảng dạy, hiệu ứng Pygmalion xảy ra khi giáo viên đối xử với học sinh khác biệt vì mong đợi của họ. Ví dụ, học sinh có kỳ vọng thấp (được đánh giá học kém) có thể nhận được ít sự chú ý hơn hoặc phản hồi ít chi tiết hơn.

Vì vậy, khi học sinh kém trả lời sai một câu hỏi, giáo viên có thể không trả lời kèm theo lời giải thích chi tiết về câu trả lời đúng. Tuy nhiên, một học sinh có kỳ vọng cao (học giỏi) có thể nhận được phản hồi chi tiết hơn.

Lúc này, những học sinh kém trả lời sai sẽ bị coi là không hiểu bài. Tuy nhiên, những học sinh giới khi đưa ra câu trả lời sai cần được giúp đỡ để làm đúng.

Loan hy vọng sau khi tìm hiểu về hiệu ứng Pygmalion bạn sẽ biết cách ứng dụng vào thực tiễn cuộc sống và công việc. Hãy tìm ra điểm tốt của nhân viên, đồng nghiệp, học trò, con cái hay chính những người thân và đặt ở họ kỳ vọng tích cực bạn nhé!

→ Có thể bạn quan tâm: Chân thành là gì? Cách nhận biết và trở thành người chân thành

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *